Գերիների հարցում միջազգային իրավունքով Ադրբեջանի վրա կարելի է ճնշում գործադրել. ֆրանսիացի պատգամավոր
Ինչպիսի՞ն կլիներ աշխարհի այցեքարտն առանց թանգարանների... առանց ամենամեծ ու շքեղ Լուվրի, ֆրանսիական Օրսեի, Ռուսաստան այցելելու գլխավոր պատճառներից՝ Էրմիտաժի, մադրիդյան Պրադոյի, Լոնդոնի՝ Բրիտանական, Ամստերդամի՝ Վան Գոգյան, Նյու Յորքում էլ՝ Ժամանակակից արվեստի՝ MoMA և Գուգենհայմ անունների... Ժամանակակից աշխարհի աչքի առաջ Ադրբեջանն իր երկրի այցեքարտը դարձրել է ատելությունը, անվանել թանգարան, հասցրել նույնիսկ հպարտանալ:
«Բաքվում պետական թանգարան՝ նվիրված հայերի դեմ ատելությանը». ադրբեջանական ատելության հասցեն այսպես ներկայացրեց նաև ֆրանսիական մամուլը: Եվ քանի դեռ ատելություն քարոզող երկիրը դժգոհում է Մինսկի խմբի համանախագահ Ֆրանսիայից, Ֆրանսիայի Սենատի նախագահը ապրիլի 24-ին Երևանում հայտնեց՝ իրենց սրտերը հայերեն են բաբախում, իսկ պատվիրակությունը մեկ շաբաթ էլ մնաց մեր երկրում թուրք-ադրբեջանական ատելության հետևանքների մասին վերադարձին բարձրաձայնելու համար:
Գզավիե Բրըտոն (Ֆրանսիայի ԱԺ պատգամավոր) - Երկու հակադիր պատկեր կա. մի կողմից ագրեսոր երկիրն է, որ ատելության թանգարան է բացում, իսկ այստեղ Հայաստանում բաց երկնքի տակ մի ամբողջ սերունդ է թանգարան դարձել: Բայց ինձ զարմացրեց նաև հայերի առաջ գնալու ուժը: Ուստի կարևոր է, որ եթե բանակցությունը խաղաղ կարգավորման համար շարունակվելու է, դրա համար առաջին նախապայման պետք է լինի հայ գերիների անհապաղ վերադարձը:
Ադրբեջանից հայ գերիներին պահանջելու անհապաղ կոչով խորհրդարանի պատգամավոր Ֆրանսուա Պուպոնիի ներկայացրած բանաձևում շեշտվում է՝ Ադրբեջանը շարունակում է խախտել 2020-ի նոյեմբերի 9-ին եռակողմ հայտարարության 8-րդ կետը, խախտվում է նաև պատերազմից տուժածների պաշտպանության Ժնևյան 4 կոնվենցիան:
Ֆրանսուա Պուպոնի (Ֆրանսիայի ԱԺ պատգամավոր, Հայաստան-Ֆրանսիա բարեկամության խորհրդարանական խմբի փոխնախագահ) - Կարծում եմ, որ միջազգային իրավունքներով Ադրբեջանի վրա կարելի է ճնշում գործադրել, բոլոր լծակները կան գործի անցնելու համար: Այդ երկիրը չի կարող անել ինչ մտքին փչի: Ադրբեջանը պետք է հասկանա, որ կան միջազգային օրենքներ, որ գոյություն ունեն տնտեսական, իրավական պատժամիջոցներ: Հենց այդ հույսով եմ բանաձևը ներկայացրել խորհրդարանին, որ Ադրբեջանն ի վերջո պատասխան տա ռազմական հանցագործությունների համար:
Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի սեղանին դրված բանաձևում պատգամավորները պահանջում են կառավարությունից՝ հայ գերիներին չվերադարձնելու դեպքում անհապաղ սանկցիաներ կիրառել Ադրբեջանի դեմ:
Գի Տեսիե (Ֆրանսիայի ԱԺ պատգամավոր, Ֆրանսիա-Արցախ բարեկամության շրջանակի նախագահ) - Ինքս եմ գրել այդ բանաձևը: Խորհրդարանում ընդունվելուց հետո օրենքի ուժով է պետք ստիպել Ադրբեջանին անհապաղ վերադարձնել հայ գերիներին: Մեր Կառավարությունն իհարկե քաջատեղյակ է իրավիճակից, բայց մենք՝ պատգամավորներս, պարտավոր ենք օր առաջ խնդրի արագ լուծման օրինական ճանապարհով գնալ: Կառավարությունն էլ պետք է դիմի ՄԱԿ-ին, միջազգային այլ կառույցների, որ այս անընդունելի, անմարդկային արարքին վերջ դրվի: Կան պատերազմի օրենքներ, Հայաստանն այդ օրենքներին հավատարիմ մնաց, հետ ուղարկեց իր մոտ պահվող գերիներին, այնինչ Ադրբեջանը հրաժարվում է մոտ 200 գերու վերադարձնել իրենց ընտանիքներին:
Դեռ 20 տարի առաջ Մարսելի քաղաքապետ Գի Տեսիեն առաջիններից էր, որ ստորագրեց Հայոց Ցեղասպանության ճանաչումը, այսօր պատգամավորն ասում է՝ ցեղասպանությունն իրականացնող երկրի շարունակվող քաղաքականության ապացույցը տեսել է վիրավոր զինվորների հետ հանդիպումներին, աշխարհի մարդասպան լռության հետևանքները՝ զգացել Եռաբլուրում:
Գի Տեսիե - Ընդարմացնող, սահմռկեցնող խոր ցավ էր՝ տեսնել տղաներին, որ հայրեր ու եղբայրներ էին, ամուսիններ, որոնք այժմ դրոշների ծովի տակ են: Փշաքաղվեցի այդ ընտանիքների ցավը զգալով: Շատ փոքր տարիքից Ֆրանսիայի հայկական թաղամասում եմ ապրել: Ծնվել եմ հայերի շրջապատում, իմ ընկերները եղել են մեծ մասամբ հայերը, մենք միասին ենք գնացել եկեղեցի, դասի, այդպես հայերը դարձել են ասես իմ ընտանիքի, Ֆրանսիայի ընտանիքի անդամները: Չես կարող ընտանիքիդ անդամի նկատմամբ անտարբեր լինել:
Վալերի Բուայեն Ֆրանսիայի խորհրդարանի Վերին պալատի սենատորներից միակն է, որ Ազգային ժողովի պատգամավորների հետ մնացել է Երևանում: Նաև Բուայեի ջանքերի շնորհիվ էր, որ Ֆրանսիայի Սենատն ընդունեց Արցախի անկախությունը ճանաչելու անհրաժեշտության մասին բանաձևը:
Վալերի Բուայե (Ֆրանսիայի Սենատի անդամ) - Անհնար է լուծումներ գտնել չեզոքության դիրքից: Ադրբեջանն այս պատերազմում Թուրքիայի դրածոն էր: Անհնար է հերքել, որ նրանք անցան պատերազմների բոլոր օրենքները, դրոններ կիրառեցին երեխաների դեմ: Անհավասար պատերազմ էր, մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող միջազգային կազմակերպությունները, ՄԱԿ-ը չընդվզեցին: Այս ամենի կողքին նաև ամոթի այգի են բացում ու հպարտանում: Հայոց Ցեղասպանությունն ավարտին հասցնելու մտքից այդ մարդիկ երբեք չեն հրաժարվել: Նրանք ոչ միայն չեն ընդունում, այլև շարունակում են այդ ցեղասպան քաղաքականությունը: Հայտնի խոսք կա՝ չճանաչել ցեղասպանությունը՝ նշանակում է սպանել երկու անգամ:
Երկու անգամ չսպանելու կոչով բանաձևը կքննարկվի առաջիկայում: Խորհրդատվական, կառավարությանը չպարտադրող, բայց հուշող բանաձև է:
