«Մեր երեխաները մեր հույսն են, մեր վաղվա պայծառ գալիքի երաշխավորը»․ խորհրդարանական լսումներ երեխաների իրավունքների պաշտպանության օրենսդրության շուրջ
Կառավարության մեր գործընկերները մշակել են օրենսդրական փաթեթ, որի նպատակն է երեխաների իրավունքների պաշտպանության արդյունավետ համակարգի ստեղծումն ու ամրապնդումը՝ միջազգային պարտավորությունների լիարժեք կատարման և երեխայի լավագույն շահի ապահովման նպատակով: Այս մասին ասել է ՀՀ ԱԺ մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Ռուստամ Բաքոյանը՝ սեպտեմբերի 22-ին բացելով «Երեխայի իրավունքների պաշտպանության բնագավառում շրջանառվող օրենսդրական նախագծերի էությունը, երեխաների իրավունքների պաշտպանության պետական վերաբերելի քաղաքականությունը» թեմայով խորհրդարանական լսումները:
Ռուստամ Բաքոյանի խոսքով դեռևս 1996 թվականին ընդունված «Երեխաների իրավունքների մասին» գործող օրենքը թեև փոփոխությունների է ենթարկվել տարիների ընթացքում, սակայն համապարփակ չի արտահայտում առկա խնդիրների համակարգային բոլոր կարգավորումները:
«Առաջարկվող օրենսդրական փաթեթը հնարավորություն կտա համակարգային լուծումներ ապահովել երեխայի իրավունքների պաշտպանության ոլորտում, ներդնել երեխայակենտրոն և համայնքահեն մոտեցումներ ու ձևավորել միջազգային չափանիշներին համահունչ օրենսդրական դաշտ»,- ընդգծել է Ռուստամ Բաքոյանը:
(171).jpg)
Նա հավելել է, որ հանձնաժողովը փաթեթին դրական եզրակացություն է տվել, և Ազգային ժողովն այն ընդունել է առաջին ընթերցմամբ:
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանը ողջունել է օրենսդրական փաթեթի վերաբերյալ կազմակերպված խորհրդարանական լսումների անցկացումը:
«Մեր երեխաները մեր հույսն են, մեր վաղվա պայծառ գալիքի երաշխավորը: Նրանց աչքերում մենք պետք է տեսնենք ոչ թե անպաշտպանություն կամ վախ, այլ՝ անսահման հնարավորություններ և անսասան վստահություն: Հենց դրա համար է, որ պետությունը և պետական մարմինները երեխաների իրավունքների պաշտպանությունը պահում են և շարունակելու են պահել ուշադրության կենտրոնում»,- ասել է նախարարը՝ հավելելով, որ երեխաների պաշտպանությունը պարզապես սոցիալական քաղաքականություն չէ, այլ մեր երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, անկախության, անվտանգության և բարեկեցիկ ապագայի հիմքն է:
Նրա ներկայացմամբ ՀՀ-ն վճռական հանձնառություն է ստանձնել երեխաների իրավունքների ներառման, արդարության և պաշտպանության սկզբունքների պահպանման հարցում: Խոսելով պետության կողմից իրականացված ծրագրերի մասին՝ Արսեն Թորոսյանը նշել է, որ երեխայի այլընտրանքային խնամքի շարունակական բարեփոխումների իրականացման արդյունքում շուրջօրյա հաստատություններում խնամվող երեխաների թիվը գրեթե հինգ անգամ կրճատվել է: 2018-2025 թվականներին խնամատար ընտանիքներում գրանցվել է խնամքի կազմակերպման ծավալի կտրուկ աճ: Անդրադառնալով առողջապահական համակարգում իրականացված բաեփոխումներին՝ նախարարն ընդգծել է, որ 2019 թվականի հուլիս ամսից մինչև 18 տարեկան բոլոր անչափահասների համար հիվանդանոցային բժշկական օգնությունն ու սպասարկումն իրականացվում է պետական պատվերի շրջանակում, իսկ Կառավարության կողմից ներկայում իրականացվող «300 դպրոց, 500 մանկապարտեզ» ծրագիրը, ըստ նախարարի, նպաստելու է նոր կրթական միջավայրի ստեղծմանը:
(104).jpg)
«Մենք պարտավոր ենք ապահովել, որ յուրաքանչյուր երեխա Հայաստանում մեծանա այնպիսի միջավայրում, որտեղ սերն ու պաշտպանությունն ավելի ուժեղ են, քան անտարբերությունն ու վտանգը»,- նշել է Արսեն Թորոսյանը՝ ընդգծելով, որ այդ միջավայրը պետք է լինի առանց պատերազմի, վախի և կորստի ցավի: Նա շեշտել է, որ միայն խաղաղության պայմաններում է հնարավոր կառուցել ուժեղ պետություն և ապահովել երեխաների անվտանգությունը: Օրենսդրական նախաձեռնության ընդունումը, ըստ նախարարի, վճռական քայլ է դեպի ավելի արդար, ներառական և երեխայակենտրոն Հայաստան:
Հայաստանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցիչ Սիլվիա Մեստրոնին կարևորել է օրենքի նախգծի համապարփակ քննարկումը՝ համառոտ խոսելով երեխաների պաշտպանությանը վերաբերող մի շարք առաջնահերթությունների մասին:
Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը կարևորել է լսումների անցկացումը՝ նշելով ոլորտում բազմազան խնդիրների առկայությունը: Անահիտ Մանասյանն անդրադարձել է լուծման կարիք ունեցող ոլորտային մի քանի խնդիրների, որոնցից էին երեխաների նկատմամբ տարատեսակ բռնությունները՝ ֆիզիկական, սեռական և այլն: Մյուս խնդիրը խնամակալության և հոգաբարձության մարմինների աշխատանքի կատարելագործումն է, որը, ըստ զեկուցողի, պետք է տեղի ունենա հենց նշված մարմինների կատարելագործման միջոցով: Անահիտ Մանասյանն անդրադարձել է նաև երեխայի կարծիքն իր տարիքին և հասունությանը համապատասխան հաշվի առնելու կարևորությունը, որը բացակայել է մինչ այժմ: Պաշտպանը խնդրահարույց է համարել նաև երեխային որպես սեփականություն համարելու մտայնությունը: «Մենք բոլորս, համատեղ ուժերով, պետք է կարողանանք պատշաճ քայլեր ձեռնարկել՝ այս բոլոր խնդիրները համակարգային առումով վերացնելու և դրանց լուծումներ գտնելու համատեքստում»,- շեշտել է նա:
ԿԳՄՍ փոխնախարար Արաքսիա Սվաջյանն ընդգծել է օրենսդրական փաթեթի կարևորությունը երեխաների իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից, ապա անդրադարձել կրթության ոլորտում իրականացվող գործընթացներին և բարեփոխումներին՝ ուղղված երեխաների կրթության իրավունքի լիարժեք ապահովմանն ու իրացմանը, կրթության որակի բարձրացմանը:
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Ստեփանյանը շնորհակալություն է հայտնել բոլոր փորձագետներին, գերատեսչությունների, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներին, ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամին, գլխադասային հանձնաժողովի պատգամավորներին՝ օրենսդրական փաթեթի շուրջ համակողմանի և համապարփակ աշխատանք ծավալելու համար: Նա ներկայացրել է օրենսդրական փաթեթով առաջարկվող փոփոխությունների առանցքային դրույթները:
Բանախոսները պատասխանել են լսումների մասնակիցների հարցերին:
Քննարկման մասնակիցներից շատերն իրենց ելույթներում անդրադարձել են օրենսդրական փաթեթին, կարևորել փաթեթի ընդունումը, առանձնապես ընդգծել երեխաներին տարատեսակ բռնություններից պաշտպանելու անհրաժեշտությունը:
Ամփոփելով՝ Ռուստամ Բաքոյանը շնորհակալություն է հայտնել խորհրդարանական լսումների մասնակիցներին արդյունավետ, բովանդակային քննարկում ծավալելու համար:
Լսումներին մասնակցում էին պատգամավորներ, Կառավարության ներկայացուցիչներ, փորձագետներ, հասարակական, այլ շահագրգիռ կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ:
