Noyabrın 8-də İsrail prezidenti İsxaq Hersoq, böyük ehtimalla, Müdafiə Ordusunun Baş Qərargahının keçmiş rəisi Ayzenkota hökuməti formalaşdırmaq mandatı verəcək.
Hökumətin formalaşdırılması ətrafında yaranmış ciddi daxili siyasi vəziyyət fonunda Israel Hayom nəşrinin şərhçisi Şay Qal İsrail-Türkiyə və İsrail-Azərbaycan münasibətlərinə toxunub. O, Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərini şərtləndirən "bir millət, iki dövlət" prinsipini Bakının qərar qəbul etmək hüququnun məhdudlaşdırılması kimi qiymətləndirib və Əliyev hökumətini Ankara ilə siyasi koordinasiyanın səviyyəsini azaltmağa çağırıb.
İsrailli siyasi şərhçi İlham Əliyevi Ermənistanla sülh müqaviləsi imzalamağa, erməni soyqırımı məsələsində Türkiyəyə göstərilən qeyd-şərtsiz dəstəyi məhdudlaşdırmağa çağırıb, çünki onun ifadə etdiyi kimi, Azərbaycan tarixi məsuliyyəti bölüşməməlidir. Şay Qal eyni zamanda Azərbaycana Kiprin şimalındakı türk qurumunun beynəlxalq səviyyədə tanınması məsələsində Türkiyəni dəstəkləməməyi tövsiyə edib. Əvəzində o, Kiprin beynəlxalq səviyyədə tanınmış hakimiyyəti ilə diplomatik münasibətlər qurmağı təklif edib. İsrailli analitikin bəlkə də ən diqqətəlayiq mülahizəsi Azərbaycana Ermənistanın da iştirakı ilə İsrail-Yunanıstan-Kipr müdafiə və enerji əməkdaşlığına qoşulmağı təklif etməsidir.
Bununla yanaşı, o bildirib ki, bu, Bakının Ankaradan müstəqil tərəf kimi çıxış edəcəyi halda mümkündür. Sentyabrın 23-də BMT Baş Assambleyasının sessiyası çərçivəsində Azərbaycan və Kiprin xarici işlər nazirləri Bayramov və Kombosun görüşü keçirilib. Bu, tərəflər arasında həmin səviyyədə ilk təmas olub və nəticədə onlar müzakirələri davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.
Bir ay sonra, oktyabrın 23-də Hindistanın xarici işlər naziri Subramanyam Cayşankar Bakıya səfər edib.
O, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev, daha sonra isə xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla görüşüb. Israel Hayom-un şərhçisi Azərbaycanı Fars körfəzi ölkələrinin Hindistanla, eləcə də Avropa İttifaqı ilə birləşdirilməsini nəzərdə tutan İsrail-Hindistan IMEC layihəsini dəstəkləməyə çağırıb.
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın noyabrın 8-də Bakıya səfər edəcəyi məlum olub. Türkiyə və Azərbaycan mediası bunu təbliğat məqsədilə "qələbə şənliklərində iştirak" kimi təqdim etsə də, aydındır ki, Azərbaycan və Türkiyənin müzakirə gündəliyi "hicab qadağası" ətrafındakı fikir ayrılıqları kontekstində təqdim olunandan daha mürəkkəbdir.
İsrail hökumətini Ayzenkot formalaşdıracağı təqdirdə onun Azərbaycana münasibətdə hansı siyasi kursu seçəcəyini demək çətindir, amma görünür, aydındır ki, Türkiyə ilə Azərbaycan arasında hərbi-siyasi inteqrasiyanın daha da dərinləşməsi Təl-Əviv üçün, yumşaq desək, arzuolunmazdır.
Vahram Atanesyan
