2026 թվականի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է դարձել իրավապաշտպան և իրավաբան Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունից, 2008-2014 թվականներին ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատար և Հաագայի ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի դատավոր Նավանեթհեմ (Նավի) Փիլեյը: Այս որոշման մասին հոկտեմբերի 9-ին հայտնել է Օսլոյում Նոբելյան կոմիտեն։ Փիլեյը մրցանակի է արժանացել «խաղաղության և միջազգային իրավունքի առաջմղման ջանքերի» համար՝ հայտարարել է Նորվեգիայի Նոբելյան կոմիտեի նախագահ Յորգեն Վատնե Ֆրյուդնեսը:
Նշվում է, որ նա անմնացորդ նվիրում է ցուցաբերել մարդու իրավունքների պաշտպանության գործին՝ սկսած Նելսոն Մանդելայի և ապարտեիդի դեմ մյուս մարտիկների պաշտպանությունից մինչև ժամանակակից միջազգային կարևորագույն դատավարություններում դատավորի պաշտոնում իր աշխատանքը:
Նավի Փիլեյը պահանջել է պետությունների և նրանց առաջնորդների պատասխանատվությունը, ինչպես նաև հույս է պարգևել բռնության և հակամարտությունների զոհերին: Զբաղեցրած բոլոր պաշտոններում նա մշտապես ընդգծել է ինչպես անհատների, այնպես էլ պետությունների պարտավորությունը՝ պահպանելու իրավունքի գերակայության սկզբունքները», - հայտարարել է Օսլոյի կոմիտեն:
Տարիների ընթացքում նա ծառայել է որպես Հարավային Աֆրիկայի Բարձրագույն դատարանի, Ռուանդայի միջազգային քրեական տրիբունալի և Միջազգային քրեական դատարանի դատավոր, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատար։ Մինչև վերջերս Փիլեյը ղեկավարել է ՄԱԿ-ի անկախ միջազգային հետաքննչական հանձնաժողովը, որը հետաքննում էր իրավիճակն օկուպացված պաղեստինյան տարածքում:
Ներկայում Նավի Փիլեյը ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի դատավորն է և քննում է Մյանմարի իշխանությունների դեմ գործը, որոնք մեղադրվում են ցեղասպանության համար:
Այս տարի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի հավակնորդների ցուցակը բաղկացած էր 287 անձից, նրանց անունները գաղտնի էին պահվում: ԶԼՄ-ների տվյալներով ՝ նրանց թվում է եղել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ՝ չնայած Իրանի դեմ փետրվարի վերջին սկսված պատերազմին։
